Pod koniec roku 2019 w mieście Wuhan został wykryty nowy rodzaj koronawirusa – SARS-CoV-2. Liczba pacjentów, u których został zdiagnozowany na całym świecie cały czas rośnie. Infekcja wirusem jest chorobą ogólnoustrojową, charakteryzującą się hiper-zapaleniem, burzą cytokinin i podwyższeniem biomarkerów uszkodzenia serca. Zakażenie SARS-CoV-2 może doprowadzić nawet 30% pacjentów do ostrego zespołu niewydolności oddechowej, niewydolności wielonarządowej a w konsekwencji do zgonu. Wraz z wiekiem podatność na zachorowanie wzrasta. Cięższe powikłania występują u mężczyzn w podeszłym wieku, a w szczególności u osób z chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie i choroby układu krążenia. Dlatego też bardzo istotne jest zbadanie czy standardowy elektrokardiogram może być pomocy w walce z infekcją wirusową. Elektrokardiogram (EKG) jest łatwym narzędziem do identyfikacji pacjentów z ostrą lub przewlekłą chorobą serca, tachyarytmią i innymi chorobami.
Postęp choroby COVID-19 można podzielić na trzy fazy: wczesną fazę infekcji, fazę płucną i fazę ciężkiego hiper-zapalenia. We wczesnej fazie infekcji wirus przenika do płuc i zaczyna się namnażać. Dochodzi do uszkodzenia płuc, hipoksemii i stresu sercowo-naczyniowego. W przypadku trzeciej fazy dochodzi do ostrej niewydolności wielonarządowej i podwyższenia kluczowych markerów. Pomimo początkowego uszkodzenia płuc, dochodzi do reakcji zapalnej w sercu. Wówczas biomarkery uszkodzenia serca korelują z markerami stanu zapalnego. Istnieją również hipotezy, które sugerują, iż wirus SARS-CoV-2 doprowadza do uszkodzenia mięśnia sercowego.
Główną funkcją hormonu angiotensyny II (ACEII) jest utrzymanie homeostazy sercowo-naczyniowej. W przypadku infekcji dochodzi do zmniejszenia ilości ACEII, co może przyczynić się do powstania dysfunkcji mięśnia sercowego. Dominującą cechą w przypadku infekcji SARS-CoV-2 jest podwyższenie poziomu biomarkerów i podwyższenie poziomu troponiny I (ThI), co statystycznie doprowadza do wyższego ryzyka zgonu. U osób zakażonych występuje większa możliwość zachorowalności na ostry zespół wieńcowy (ACS) z powodu zwiększonej skłonności do zakrzepicy i podwyższonego poziomu D-dimerów.
Powikłania sercowo-naczyniowe występują nawet po ustaniu choroby. Długotrwałe jej następstwa są jak dotąd nie do końca poznane. W przypadku pacjenta z Włoch, po ustąpieniu pierwszych objawów wirusowych, po tygodniu doszło do zapalenia mięśnia sercowego, co pokazuje, że nawet po pozornym przebyciu choroby dochodzi do niespodziewanych następstw. Dlatego 324 osoby przyjęte na oddział ratunkowy zostały przebadane standardowym 12-odprowadzeniowym EKG, gdzie oceniano rytm serca, częstość akcji serca, przewodnictwo śródkomorowe, nieprawidłowe załamki Q / QS, zmiany odcinka ST i załamka T, skorygowany odstęp QT, i tachyarytmie. W średnim okresie obserwacji 31 ± 11 dni wystąpiły 44 zgony (13,6%). Większość zgonów związanych było z migotaniem przedsionków oraz z powodu przyspieszenia akcji serca. Wcześniejsze wyniki EKG pokazały, że migotanie przedsionków wykryto u 6,2% badanych pacjentów. Znacząco wydłużony cQT stwierdzono tylko u 18 pacjentów (5,6%). Częstość występowania tachyarytmii była niska, ponieważ PSVC wykryto u 3,6% pacjentów, a PVC u 4%. Wszelkie odstępstwa EKG od prawidłowych wyników stwierdzono u 120 pacjentów (37%).
Te dane pokazują, że standardowe badanie EKG może być przydatne przy rozpoznawaniu nieprawidłowości kardiologicznych przy przyjęciu pacjentów z zakażeniem SARS-CoV-2. W szczególności EKG było niezbędne przy identyfikacji zespołu QRS. Wśród osób cierpiących na to schorzenie istnieje większe prawdopodobieństwo zgonu. Co ważne, EKG może pomóc nie tylko dzięki ujawnieniu nieprawidłowości odcinka ST ale także poprzez wykrycie nowych zaburzeń rytmu serca, czy też jego przewodzenia.
Pandemia zmotywowała do prowadzenia nowych badań, które dostarczą więcej informacji na temat patogenezy choroby. Niemniej jednak, wiele pytań pozostaje wciąż bez odpowiedzi. Nawet po ustaniu pandemii wnioski, które wyciągniemy wpłyną na ocenę i terapeutykę zespołów hiperinflacji mających negatywny wpływ na serce i układ naczyniowy. Warto zauważyć, że starsi pacjenci z chorobami współistniejącymi są bardziej narażani na śmierć, dlatego bardzo istotna jest wcześniejsza identyfikacja nieprawidłowości chorób serca. Standardowe EKG może być pomocne w przypadku pacjentów przyjmowanych na oddział z powodu COVID-19, aby móc we wczesnym etapie zapobiegać zmianom zachodzącym w mięśniu sercowym.
Bibliografia:
- A. Akhmerov, E. Marban: „ COVID-19 and the Heart”; Smidt Heart Institute, 2020
- G. A. Lanza, A. D. Vita, S. E. Ravenna, A. D’Aiello, M. Covino, F. Franceschi, F. Crea; Electrocardiographic findings at presentation and clinical outcome in patients with SARS-CoV-2 infection; European Society of Cardiology, 2020
Komentarze do wpisu (0)
