Jaki wpływ na nasz organizm i funkcjonowanie mają geny? Wiele osób zadaje sobie to pytanie, przyglądają się sobie i starając się powiązać, ile cech jest zależnych od nas samych, a ile dostajemy w pakiecie „od losu”. Jednakże żyjemy w czasach ciągłej presji, w czasach kiedy każdy chce być najlepszy w danej dziedzinie. Nasuwa się więc pytanie, ile jesteśmy w stanie zrobić sami, korzystając z determinacji, ciężkiej pracy i samodyscypliny, a na ile zależne jest to od genów.
Powszechnie wiadomo, że niektóre osoby otrzymują pewien talent i predyspozycje do sportu. Skąd więc się to bierze? Czy jesteśmy w stanie na wczesnym etapie rozwoju wychwycić nasze zdolności genetyczne do danej dziedziny sportu?
W odpowiedzi mogą pomóc testy genetyczne, które pokażą nasze predyspozycje fizyczne i psychofizyczne. Jednak skąd wiemy, że geny tak bardzo oddziałują na nasze życie i przyszłość młodego sportowca? Ogólne wyniki sportowe są w dużej mierze oparte na czynnikach genetycznych, które warunkują cechy indywidualne. Bardzo prosty przykład pokazuje, że w niektórych przypadkach utalentowane osoby pochodzą z równie utalentowanych rodzin, co już sugeruje, że genetyka jest odpowiedzialna za nasze cechy fizyczne, fizjologiczne lub inne, które pozwolą osiągnąć w przyszłości sportowy sukces. Przykładowo wzrost, wskaźnik masy ciała są cechami dziedzicznym, które w dużej mierze wpływają na nasze predyspozycje do danej dziedziny sportu.
Przyjrzyjmy się więc dokładniej genom. Jaka jest zależność między wydajnością organizmu, a wpływem genów? Mając na myśli wydolność mówimy wówczas o cechach fizjologicznych, biochemicznych, procesach zachodzących w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego, sercowo-naczyniowego, nerwowego, czy oddechowego.
Płeć, a predyspozycje do sportu
Wiadomo nie od dziś, iż zupełnie inne wyniki w sporcie są osiągane przez kobiety i mężczyzn. Biorąc pod uwagę chociażby wyniki biegu na 100 m, czy też maratony, gdzie mężczyźni znacznie lepiej wypadają od kobiet. Należy zauważyć, że płeć jest determinowana wyłącznie genetycznie, na co absolutnie nie mamy sami wpływu. Sama zwiększona wydolność u mężczyzn głównie związana jest z rozwojem płciowym, a w szczególności rozwojem jąder determinowanym przez gen SRY, a także z androgenami SOX i DHTR, które są najlepiej poznanymi genami biorącymi udział w rozwoju fenotypu męskiego.
Mięśnie szkieletowe
Mięśnie szkieletowe to tkanka, która pozwala na wykonanie prawidłowego ruchu, poruszanie się i motorykę ciała. Mięśnie szkieletowe można scharakteryzować kilkoma cechami, w tym masą, siłą oraz metabolizmem mięśni. Szeroki zakres badań udowodnił, iż masa i siła mięśni to cechy, które są dziedziczone.
Masa ciała
Liczne badania pozwoliły sprawdzić, jak uwarunkowania genetyczne mają wpływ na masę ciała. Chociaż wiele genów / loci powoduje podatność na otyłość, niewiele jednak wiadomo na temat architektury genetycznej osoby szczupłej. Badania genetyczne przeprowadzone wśród rodzin, bliźniąt, rodzeństwa pozwoliły stwierdzić, że 40-70% zmienności masy ciała można przypisać czynnikom dziedzicznym. Przeprowadzono badania na 7078 dzieciach i młodzieży w Wielkiej Brytanii przez co udowodniono, że częstość występowania osób szczupłych jest największa w przypadku, kiedy oboje rodzice byli szczupli i obniżała się w momencie kiedy rodzice mieli normalną wagę, nadwagę lub otyłość.
Funkcje mięśni
Wpływ na wydolność tlenową organizmu ( ) i funkcje mięśni związane są w znacznym stopniu z czynnikami genetycznymi, co za tym idzie z poziomem zidentyfikowanych SNP (polimorfizm pojedynczego nukleotydu). Prawdopodobne jest też, że cechy determinujące wydajność organizmu, w tym wydajność metaboliczna, kurczliwość włókien mięśniowych, nabywanie umiejętności motorycznych, czy też motywacje do ćwiczeń, są również zależne od wariantów genów jakie posiadamy. Gen ACE (konwertaza angiotensyny) jest ściśle powiązany z wytrzymałością i wydolnością tlenową organizmu. Inne geny, które warunkują genetyczną wydolność tlenową organizmu to w dużej mierze: PPARGC, IL6, HIF1, ADRB2 i BDKRB2.
Osiąganie najlepszych wyników sportowych to kombinacja między zarówno czynnikami genetycznymi jak i treningami. Dlatego idealny sportowiec to mieszanka wielu zależnych, jednak zastosowanie testów genetycznych na początku kariery pozwoli zbadać predyspozycje do sportu, jak również pomoże określić inne czynniki środowiskowe (w tym odpowiednią dietę), które również są kluczem do sukcesu. Łowcy talentów w prosty sposób mogliby poznać cechy przyszłego sportowca. Sekwencjonowanie ludzkiego genomu i lepsze poznanie czynników genetycznych pozwoli na osiągnięcie lepszych wyników w sporcie i otworzy szeroką furtkę dla odnalezienia i identyfikacji sportowych talentów. Dotychczasowe badania naukowców obejmowały identyfikację genów, od których zależy sprawność motoryczna i fizyczna organizmu. Jednakże, cechy psychiczne, postawa, motywacja, myślenie strategiczne mają również ogromne znaczenie w odnoszeniu sukcesu. Wiele z tych cech jest również dziedziczna, co pozwala określić predyspozycje genetyczne do sportu. W tym celu dalsze badania i stosowanie testów genetycznych pozwoli dokładnie zbadać te cechy. Należy również pamiętać, iż pomimo, że są to w dużej mierze cechy genetyczne to wpływają na nie również cechy środowiskowe (kontakt z rodzicami, rówieśnikami, środowisko domowe). Następuje silna korelacja miedzy cechami, przez co genetyczne określenie tych predyspozycji może być trudne. Naukowcy przeprowadzili badanie, aby udowodnić tę zależność; do badań zaangażowali bliźniaków, zajmujących się zawodowo sportem, jednak będących na innych poziomach jeżeli chodzi o sukces sportowy. Pomimo, że wykazywali prawie identyczne cechy fizyczne, to kluczowe do osiągniecia sukcesu okazały się cechy psychiczne. Dlatego są tak istotnym elementem kształtującym sportowca.
Warto skorzystać z naszej oferty na stronie, które sprawdzają wasze predyspozycje do sportu a dzięki Testom genetycznym możemy wykonać sami w domu wykonując wymaz z jamy ustanej, następnie zabezpieczony wymaz wysyłamy bezpośrednio do firmy, która zajmuje się analizą genetyczną, dzięki czemu uzyskujemy komplet wiedzy o nas samych i naszych genach.
Bibliografia:
- https://journals.plos.org/plosgenetics/article?id=10.1371/journal.pgen.1007603
- R. Tucker, M.Collins; What makes champions? A review of relative contribution of gees and training to sporting success; group.bmj.com, 2012;
- S.M.Roth: Crtitical Overviwe of Applications of Genetic Testing in Sport Talent Identification; Recent Patents on DNA and Gene Sequences, 2012
- C.Pickering, J.Kiely, J.Grgic, A.Lucia, J.D.Coso; Can Genetic Testing Identify Talent of Sport?; MDPI, 2019
Komentarze do wpisu (0)
