Jak chronić się przed koronawirusem?

Pod koniec 2019 roku w mieście Wuhan w Chinach doszło do wybuchu pandemii spowodowanej przez wirusa SARS-CoV-2. Pandemia stała się trwającym nadal, ogromnym problemem zdrowotnym i społecznym. Choroba COVID-19 powoduje silny kaszel, gorączkę, ból mięśni, duszności, utratę węchu oraz smaku. Bardzo często, także atakuje płuca albo występuje bezobjawowo. Cząsteczki chorobotwórcze, które powstają podczas kaszlu i kichania zostają zawieszone w powietrzu, przez co przenoszone są w postaci aerozolu.

Rodzina koronawirusów (CoV) to jednoniciowe wirusy RNA, które występują u różnych zwierząt, mogą przekraczać bariery gatunkowe i wykorzystywać inne ssaki jako żywiciele. Głównym gospodarzem SARS-Cov-2 są nietoperze. Badania wykazały, że istnieje duża różnorodność genetyczna wśród wirusów podobnych do SARS u nietoperzy, co pozwala na rekombinacje i ewolucję nowych gatunków. Wirusy te powodują wysoką zachorowalność i śmiertelność na całym świecie. Wzrost liczby osób zakażonych wpływa znacząco na gospodarkę, politykę i kontakty społeczne. Nagłe przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka i z człowieka na człowieka, przy braku odpowiedniej wiedzy i świadomości spowodowało rozprzestrzenianie się wirusa na masową skalę. Najczęstsze objawy COVID-19 to gorączka, kaszel, duszności, bóle mięśni. Typową cechą jest także atakowanie przez wirusa SARS-Cov-2 płuc. Wirus może przenosić się głównie przez kontakt pośredni lub bezpośredni z błoną śluzową ust, nosa lub oczu. Kropelki kaszlu innej osoby mogą przenikać do ciała człowieka przez nos lub usta. SARS-CoV-2 ma wyższą szybkość transmisji niż SARS-CoV, jest to prawdopodobnie spowodowane rekombinacją genetyczną. SARS-CoV-2 ma także dłuższy okres inkubacji od 3 do 7 dni, ale w rzadkich przypadkach może to być 24 dni.

Bardzo ważna podczas pandemii jest ochrona własna i innych osób przed zakażeniem. Kluczowym elementem stała się szybka diagnoza osób zakażonych i odizolowanie ich od społeczeństwa. Początkowo wyłącznie stosowano metody diagnostyczne takie jest RT-PCR czyli reakcja łańcuchowej polimerazy w czasie rzeczywistym. Jednak metoda ta nie jest idealna przy szybkiej reakcji na rozprzestrzeniającą się pandemię, gdyż wymaga dużo czasu, aby otrzymać wynik, a do jej wykonania niezbędne jest posiadanie drogiego sprzętu laboratoryjnego i wyszkolonych specjalistów. Dlatego większość państw zdecydowało się na stosowanie szybkich testów antygenowych i na przeciwciała w zwalczaniu epidemii. Testy antygenowe są także rekomendowane przez WHO (Word Health Organization), w przypadku gdy ich czułość przekracza 80%. Szybkie testy antygenowe do wykrywania przeciwciał, które zostały wprowadzone na rynek mają ogromne znaczenie. Dzięki nim każdy z nas jest w stanie chronić siebie i bliskich. Szybki test antygenowy wspomaga wykrywanie wczesnego zakażenia i jest potwierdzeniem aktywnej postaci infekcji. Dzięki wynikowi w przeciągu kilkudziesięciu minut, test jest stosowany jako szybkie narzędzie diagnostyczne, a jego skuteczność przy aktualnie oferowanych testach wynosi ponad 90%. O wyniku dodatnim świadczą dwie kreski, które pojawiają się na płytce po popraniu wymazu z nosogardzieli. Do analiz nie jest wymagana specjalistyczna aparatura, dzięki czemu koszty badania są znacznie niższe. Natomiast testy kasetkowe wykrywają przeciwciała IgG i IgM. Dzięki temu badaniu można stwierdzić czy pacjent przeszedł chorobę COVID-19 (klasa IgG) lub czy nadal występuje u niego infekcja (klasa IgM). Wynik otrzymujemy również w przeciągu kilkudziesięciu minut. Podczas badania złoto koloidalne łączy się z cząsteczkami przeciwciał i zabarwia obszar kasetki testowej. Aby wykonać badanie wystarczy pobrać kroplę krwi. Zarówno jeden jak i drugi test pomaga w zmniejszeniu rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2.

Transmisja COVID-19 zachodzi głównie podczas kaszlu, kichania lub mówienia. Oznacza to, że wirus rozprzestrzenia się drogą powietrzną, ze względu na zdolność do zachowania żywotności w postaci aerozolu. Maseczki pomagają w przypadku nieświadomego przenoszenia wirusa na innych. Noszenie masek chirurgicznych mniejsza transmisję wirusa zarówno w kropelkach jak i aerozolu. Aby uniknąć rozprzestrzeniania wirusa SARS-CoV-2 zanim dana osoba będzie miała niepokojące objawy, należy używać maseczek w miejscach publicznych. Maseczki domowej roboty, ze względu na konstrukcję i materiał z którego wykonana jest maska, są mniej skuteczne do blokowania patogenów. Maski medyczne są trzykrotnie skuteczniejsze w zatrzymywaniu przenoszenia się mikroorganizmów niż maski wykonane w domu.

Kolejną metodą uchronieniem się przed wirusem SARS-CoV-2 są rękawiczki jednorazowe. Do celów medycznych zaleca się, aby cały personel, który zaangażowany jest w walkę z koronawirusem zaopatrzony był w specjalistyczne rękawiczki i aby często je zmieniał, żeby zapobiegać przypadkowemu rozprzestrzenianiu się wirusa. W przypadku normalnego funkcjonowania nie zaleca się noszenia rękawiczek, chyba, że istnieje ryzyko zakażenia płynami ustrojowymi. Zamiast rękawiczek zaleca się stosowanie środka odkażającego zawierającego 60% lub więcej procent alkoholu i częste mycie rąk wodą z mydłem przez co najmniej 30 sekund.

Ze względu na brak konkretnego sposobu leczenia przeciw COVID-19, należy stosować wszystkie możliwe środki ochrony osobistej, aby uchronić się przez zakażeniem, a także aby być bardziej świadomym i nie rozprzestrzeniać wirusa. W celu szybkiej diagnostyki zakażenia warto wykorzystywać testy do wykrywania antygenu SARS-CoV-2. Wyniki można interpretować bez specjalistycznego sprzętu w przeciągu maksymalnie 30 minut. Dzięki temu możemy zmniejszyć obciążenie w szpitalach i laboratoriach.

 

Bibliografia:

1. Allam, S. Cai, S. Ganesh, M. Venkatesan, S. doodhwala, Z. Song, T.Hu, A. Kumar, J. Heit, A.F. Coskun; COVID-19 Diagnostics, Tools, and Prevention; Diagnostics (Basel), 2020
2. Yousefi, S. Valizadeh, H. Ghaffari, A. Vahedi, M. Karbalaei, M. Eslami; A global treatments for coronaviruses including COVID-19; Wiley Public Health Emergency Collecion; 2020
3. Yamayoshi, Y. Sakai-Tagawa, M. Koga, O. Akasaka, I. Nakachi, H. Koh, K.Maeda, E. Adachi, M. Saito, H. Nagai, K. Ikeuchi, T. Ogura, R. Baba, K. Fujita, T. Fukui, F. Ito, S.I. Hattori, K. Yamanoto, T. Nakamoto, Y. Furusawa, A. Yasuhara, M. Ujie, S. Yamada, M. Ito, H. Mitsuya, N. Omagari, H. Yotsuyanagi, K. Iwatsuki – Horimoto, M. Imai, Y. Kawaoka; Comparison of Rapid Antigen Test for COVID-19; Viruses, 2020