W grudniu 2019 roku w mieście Wuhan został zidentyfikowany wirus SARS-CoV-2 wywołujący chorobę COVID-19, który przekształcił się w globalny zdrowotny problem. Dokładny wpływ wirusa SARS-CoV-2 na organizm człowieka nie został jeszcze w pełni poznany, jednak w przypadku pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak niewydolność serca (HF), powoduje zwiększoną zachorowalność i wyższą śmiertelność. Główne objawy kliniczne w przypadku zakażenia dotyczą głównie układu oddechowego, jednak w niektórych przypadkach dochodzi do uszkodzenia układu sercowo-naczyniowego (choroby niedokrwiennej / zapalnej serca, komorowego zaburzenia rytmu serca, zaburzenia przewodzenia, zdarzeń zakrzepowych na poziomie płuc i ogólnoustrojowej aktywacji kaskady krzepnięcia). Ogólny wskaźnik śmiertelności w przypadku COVID-19 jest znacznie wyższy, niż w przypadku grypy sezonowej.
Uszkodzenie mięśnia sercowego jest dość częstym zjawiskiem i waha się w granicach od 14 % do 19%. Patogeneza nie jest w pełni poznana, jednak wirus może wpływać na mięsień sercowy poprzez kilka mechanizmów. Przeprowadzono badanie, gdzie zbadano 416 pacjentów, z których 19% miało objawy wcześniejszego uszkodzenia serca, w rezultacie po infekcji wirusowej śmiertelność wyniosła 51%. Podwyższony poziom troponiny T sugeruje uszkodzenie mięśnia sercowego, jak również podwyższone stężenie peptydów natriuretycznych stanowi wskaźnik przeciążenia hemodynamicznego. Najczęstszą ogólną arytmią u pacjentów z COVID-19 jest tachykardia zatokowa, ale najbardziej prawdopodobnymi patologicznymi zaburzeniami rytmu serca jest migotanie lub trzepotanie przedsionków oraz monomorficzny lub polimorficzny skurcz komorowy. W płucach zakażonych osób może występować podwyższony poziom cytokinin prozapalnych. Również w niektórych przypadkach zapalenie mięśnia sercowego może powodować dysfunkcję wielonarządową. Osoby z wcześniejszymi chorobami sercowo-naczyniowymi są bardziej podatne na uszkodzenia serca spowodowane zapaleniem wirusowym SARS-CoV-2. Ostra infekcja wirusowa powoduje uwolnienie cytokin prozapalnych, makrofagów i granulocytów, co w konsekwencji prowadzi do kaskady w organizmie. W połączeniu ze zwiększonym zapotrzebowaniem metabolicznym może to doprowadzić do zahamowania czynności oraz niewydolności serca.
Powikłania spowodowane chorobą COVID-19 dotyczą w dużej mierze układu sercowo-naczyniowego i związane są z zajęciem mięśnia sercowego. Zapalenie mięśnia sercowego pojawia się najczęściej kilka dni po wystąpieniu pierwszych objawów wirusowych takich jak gorączka. Zmniejszona przepuszczalność naczyń krwionośnych spowodowana jest głównie zwiększoną ilością cytokin, które mogą powodować obrzęk płuc, niewydolność oddechową i wielonarządową. W przypadku pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami serca (nadciśnienie, wrodzona choroba zastawek) dochodzi do powikłań kardiologicznych i pogorszenia stanu klinicznego spowodowanego zmniejszonymi rezerwami serca, a w najgorszym przypadku prowadzi do zgonu. Badania prowadzone w wielu europejskich szpitalach i ośrodkach zdrowia u osób z COVID-19 wykazały wysoki wskaźnik zaburzeń krzepnięcia krwi i zwiększoną możliwość powstawania zakrzepów.
W przypadku sportowców, którzy zachorowali na COVID-19 z łagodnymi lub umiarkowanymi objawami, zaleca się zrobienie dwutygodniowej przerwy od wysiłku fizycznego, następnie powinni oni wykonać badanie układu sercowo-naczyniowego. To pokazuje, jak bardzo wirus jest niebezpieczny nawet dla osób zdrowych i jak bardzo powinniśmy dbać o swoje zdrowie, w możliwie najbezpieczniejszy sposób w dobie pandemii.
Aby przeciwdziałać możliwym uszkodzeniom serca spowodowanym wirusem SARS-CoV-2, warto wykorzystać dostępne technologie, aby monitorować ciśnienie tętnicze, a także przeprowadzać regularne badania EKG. Wiele pacjentów chorujących przewlekle obawia się wyjść do lekarza, ośrodka zdrowia, czy szpitala w wyniku zwiększonego prawdopodobieństwa zakażenia. Dlatego też nowoczesne technologie wychodzą naprzeciw chorym, aby w domowych warunkach móc sprawdzać swój stan zdrowia. Szpitale wiążą się z wyższym ryzykiem infekcji, a hospitalizacja osób z niewydolnością serca prowadzi do znacznych powikłań w późniejszym czasie. Bardzo istotne jest, aby przestrzegać zaleceń lekarskich, stosować odpowiednią dietę, a także stawiać w miarę możliwości na samobadanie i teleporadę.
Bibliografia:
- L.Capotoso, B.L.Nguyen, M.R.Ciardi, C.Mastroianni, A.Vitarelli; Heart, COVID-19, and echocardiography; Echocardiography, September 2020
- F.Bader, Y.Manla, B.Atallah, R.C. Starling; Heart failure and COVID-19; Nature Public Health Emetgency Collection; July 2020
Komentarze do wpisu (0)
