Nadciśnienie - jak sobie z nią radzić

Nadciśnienie tętnicze to choroba cywilizacyjna, z którą zmaga się kilkanaście milionów Polaków. Coraz częściej problem z wysokim ciśnieniem mają kobiety w ciąży i dzieci. Zastanawiasz się, czym jest nadciśnienie i w jaki sposób je rozpoznać? Jak sobie radzić z chorobą? Czytaj dalej i dowiedz się, jak leczyć nadciśnienie.

Nadciśnienie - objawy

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą. W momencie poznania przyczyny istnieje możliwość, aby ją zwalczyć, jednak w większości przypadków problem ten jest ciężki do rozpoznania. Wówczas jest to nieuleczalna choroba, którą można jedynie obserwować, kontrolować i łagodzić jej objawy. Im szybsza diagnoza, tym mniejsze powikłania w późniejszym czasie. Początkowo nadciśnienie tętnicze nie daje żadnych symptomów, przez lata może przebiegać bardzo łagodnie i bezobjawowo.

Nadciśnienie to choroba inaczej zwana hipertensją, dotyczy układu krwionośnego. Jakie są objawy nadciśnienia? Choroba charakteryzuje się zazwyczaj okresowym lub stale podwyższonym ciśnieniem krwi tętniczej. Za prawidłową granicę uznaje się – 140 mmHg w przypadku ciśnienia skurczowego (górna granica), 90 mmHg ciśnienia rozkurczowego. Jest to stan, kiedy serca za szybko pracuje lub naczynia krwionośne nie dostarczają odpowiedniej ilości krwi do serca w wyniku nadmiernie zwężonych ścian. Jeśli mamy nadciśnienie, objawy mogą mieć także innych charakter. Są to:

• bóle i zawroty głowy;
• potliwość;
• kołatanie serca,
• bezsenność,
• uderzenia gorąca oraz zaczerwienienie twarzy,
• obniżenie sprawności psychicznej i fizycznej.

 

W tym miejscu warto zaznaczyć, że jednorazowe wykrycie podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi nie jest jeszcze równoznaczne z występowaniem nadciśnienia. Aby móc zdiagnozować chorobę, należy przeprowadzić co najmniej dwukrotny pomiar ciśnienia podczas kilku wizyt u lekarza.

Jakie są rodzaje nadciśnienia?

U większości chorych, u których stwierdzono nadciśnienie, przyczyny podwyższonego ciśnienia tętniczego były zróżnicowane. Dlatego wyróżniamy takie rodzaje nadciśnienia jak:

1. Nadciśnienie tętnicze pierwotne - Nadciśnienie pierwotne inaczej nazwane samoistnym lub idiopatycznym dotyczy 95% osób chorych w Polsce. Nie można ustalić konkretnej przyczyny jej powstania. Zazwyczaj ujawnia się między 30 a 50 rokiem życia. Prawdopodobne czynniki jej powstawania to: czynniki środowiskowe i genetyczne, które doprowadzają do zaburzenia procesów zachodzących w organizmie. Zazwyczaj ta choroba jest wykrywana przy rutynowych i kontrolnych badaniach. Nadciśnienie tętnicze pierwotne w pierwszych etapach rozwijania się choroby powoduje niestabilne ciśnienie tętnicze. Z czasem, gdy masz pierwotne nadciśnienie tętnicze, objawy tego schorzenia mogą mieć rozmaity charakter - od zaburzeń snu, nadpobudliwości nerwowej, kołatanie serca, przez szumy uszne, zawroty głowy, po umiarkowanie podwyższone ciśnienie krwi.
2. Nadciśnienie tętnicze wtórne - Nadciśnienie wtórne nazwane inaczej objawowym, w Polsce dotyczy 5% chorych. Do najczęstszych jej przyczyn powstawania należą: choroby nerek, ostre stany zapalne kłębuszków nerwowych, wodonercze, choroby układu krążenia, silny stres, stosowanie używek, leki hormonalne
3. Nadciśnienie tętnicze oporne - Nadciśnienie oporne występuje w momencie zastosowana terapii farmakologicznej, która nie przynosi oczekiwanych rezultatów, a dzieje się tak w momencie, kiedy pacjent nie stosuje się do zaleceń lekarza, stosuje używki, czy też niewłaściwie się odżywia.
4. Nadciśnienie tętnicze złośliwe - To najgroźniejsza postać choroby, która stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Towarzyszą jej liczne powikłania narządowe – niewydolność nerek i serca. Jeśli masz złośliwe nadciśnienie, objawy mogą mieć różną postać. Najczęściej są to bóle i zawroty głowy, duszności, bóle w klatce piersiowej, a także ogólne osłabienie organizmu. Nieleczone nadciśnienie doprowadza do śmierci w ciągu kilku dni lub miesięcy.

Omawiając rodzaje nadciśnienia, wspomnieliśmy już o przyczynach występowania wysokiego ciśnienia. Duże spożycie soli, zwłaszcza u dzieci, może powodować późniejszy rozwój nadciśnienia. Istnieje szereg czynników powodujących też występowanie nadciśnienia samoistnego takich jak otyłość, zwiększone dzienne spożycie sodu, tłuszczów i alkoholu oraz brak aktywności fizycznej. Przewlekłe palenia papierosów powoduje nadciśnienie, zwiększa stres oksydacyjny, powoduje dysfunkcję śródbłonka. Stwierdzono również, że stres psychospołeczny ma wpływ na rozwój nadciśnienia, jak i miażdżycy. Przewlekły stres wywołuje aktywację adrenergiczną i nadreaktywność współczulną, prowadzącą do miażdżycy tętnic szyjnych.

Nadciśnienie płucne – objawy

Nadciśnienie płucne jest chorobą charakteryzującą się nieprawidłowym wzrostem ciśnienia w tętnicy płucnej. Ten rodzaj choroby diagnozuje się, gdy średnie ciśnienie w tętnicy płucnej to ≥25 mm Hg. Jeśli masz nadciśnienie płucne, objawy z czasem mogą się nasilać. Możesz zaobserwować u siebie przede wszystkim:

 

• pogorszenie tolerancji wysiłku fizycznego,
• duszności,
• bóle w klatce piersiowej,
• osłabienie,
• chrypkę.

 

Nadciśnienie u dzieci - objawy

Wbrew pozorom nadciśnienie u dzieci jest częstym schorzeniem. Chociaż może być spowodowane przez wiele czynników, w tym genetyki, często jest wynikiem stylu życia.

Objawy nadciśnienia tętniczego u dziecka to:

 

• bóle głowy,
• nieprzybieranie na wadze,
• niewydolność oddechowo-krążeniową w przypadku niemowląt,
• wymioty, nudności, niechęć do jedzenia, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, niepokój, pobudzenie, zaburzenia świadomości, gdy choroba ma już zaawansowaną fazę.

 

Nadciśnienie w ciąży – czynniki ryzyka

Nadciśnienie tętnicze jest istotnym problemem dotykającym coraz więcej ciężarnych kobiet. Diagnozowane jest wówczas, gdy jego wartość przekracza 140/90 mmHg. Czynnikiem ryzyka jest najczęściej ciąża wielopłodowa, otyłość, cukrzyca, toczeń układowy, zespół antyfosfolipidowy, także występowanie stanu przedrzucawkowego w poprzedniej ciąży. Nadciśnienie w ciąży należy leczyć, opierając się na niefarmakologicznych i farmakologicznych metodach.

Powikłania nieleczonego nadciśnienia tętniczego

Długotrwale nieleczone nadciśnienie może doprowadzić do szeregu powikłań groźnych dla organizmu. Bardzo często wysokiemu ciśnieniu towarzyszy choroba wieńcowa serca. Nadciśnienie powoduje dysfunkcję śródbłonka, zaostrza proces miażdżycowy i sprawia, że blaszka miażdżycowa jest niestabilna. Skutki nadciśnienia głównie dotyczą układu sercowo-naczyniowego. Do najczęstszych powikłań należą: zawał serca, udar mózgu, tętniak aorty, choroba wieńcowa, choroba miażdżycowa, uszkodzenie nerek, wzroku, nadpobudliwość, bezsenność, krwawienie z nosa, kołatanie serca.

Jak leczyć nadciśnienie?

Jeśli mamy stwierdzone nadciśnienie, leczenie musi zostać wdrożone natychmiastowo. W zależności od rodzaju choroby leczy się je, stosując odpowiednią farmakologię lub też zaleca się wprowadzenie dobrych nawyków żywieniowych. Dieta na nadciśnienie powinna być bogata w warzywa, owoce i inne produkty. Osoby z nadciśnieniem tętniczym powinny regularnie dokonywać pomiaru wartości ciśnienia, stosując odpowiedni aparat do mierzenia ciśnienia tętniczego. Wysiłek fizyczny zalecany jest w leczeniu nadciśnienia, przez 20-60 minut 3-5 dni w tygodniu. Prowadzenie zdrowego stylu życia jest kluczowym elementem zalecanym w leczeniu i profilaktyce nadciśnienia.

Profilaktyka nadciśnienia tętniczego obejmuje:

• zmianę nawyków żywieniowych i ograniczenie spożycia soli,
• zaprzestanie palenia papierosów,
• ograniczenie spożycia alkoholu,
• unormowanie masy ciała,
• wprowadzenie do planu dnia umiarkowanej aktywności fizycznej,
• unikanie stresu.

Wiesz już, czym jest nadciśnienie tętnicze, profilaktyka i jakie są możliwe powikłania na skutek nieleczonego wysokiego ciśnienia. Nie zapominaj więc, by monitorować stan swojego zdrowia, a zauważone nieprawidłowości konsultować się z lekarzem.

 

1.  E Escobar; Hypertension and coronary heart disease; Universuty od Chile
2.  F. Samadian, N. Dalili, A. Jamalian; Lifestyle Modifications of Prevent and Control Hypertension; Iranian Journal of Kidney Diseases, 2016