FOB czyli krew utajona w kale

Krew utajona w kale może pochodzić z odcinka przewodu pokarmowego. Przyczyny tego zjawiska mogą być różne, od mniej poważnych schorzeń po niebezpieczne choroby takie, chociażby jak rak jelita grubego. Chcesz wiedzieć, czemu służy test na krew utajoną w kale? Kto i jak często powinien wykonywać badanie? Sprawdź, jak przygotować się do testu krew utajona w kale, co oznacza otrzymany wynik i jakie jest jego znaczenie.

Dlaczego badanie na krew utajoną w kale jest tak istotne?

Badanie krwi utajonej w kale jest szczególnie przydatne w diagnostyce krwawienia z odbytu o nieznanej przyczynie. Jest on również stosowany w badaniach przesiewowych w kierunku raka jelita grubego i innych chorób układu pokarmowego. Dzięki temu testowi lekarze są w stanie wykryć nawet śladowe ilości krwi utajonej w kale, co może pomóc w identyfikacji możliwych źródeł krwawienia z odbytu. Podczas gdy obecność krwi utajonej w kale nie zawsze wskazuje na poważne problemy zdrowotne, może dostarczyć cennych informacji, które pomagają lekarzom postawić dokładną diagnozę i określić najlepszy przebieg leczenia.

Czym jest test na krew utajoną w kale?

W celu zdiagnozowania potencjalnych chorób układu pokarmowego wykonywany jest test na krew utajoną w kale. Wskazaniem do badania jest zazwyczaj anemia, krwawienie z przewodu pokarmowego oraz badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego. Test może być stosowany do odróżniania zespołu jelita drażliwego od choroby zapalnej jelit.

Nie ulega wątpliwościom, że badanie krwi utajonej w kale (FOB) to powszechnie stosowany test diagnostyczny do badań przesiewowych w krajach rozwiniętych. Brak zastosowania odpowiednich badań przesiewowych prowadzi do opóźnienia zarówno diagnozy, jak i leczenia. Badanie na krew utajona w kale jest jedną z metod stosowanych w wykryciu raka okrężnicy i jest zalecane u pacjentów bezobjawowych. Pomaga wykryć nowotwory we wczesnym stadium. Dodatkowo badanie wykonywane jest w celu ustalenia przyczyny niedokrwistości (krwawienie z wrzodów żołądka lub dwunastnicy). Lekarz zleca badanie krwi utajonej w kale, kiedy występuje ogólne osłabienie, niski hematokryt, niskie stężenie hemoglobiny lub ogólne krwawienia oraz ciemne stolce. Badania są również zalecane, gdy masz:

• bóle brzucha i dolnych partii pleców,
• nudności,
• wymioty,
• przewlekłe biegunki
• zaburzenia wypróżnienia.

Jeśli masz jakiekolwiek obawy dotyczące tego, kiedy należy wykonać badanie na krew utajoną w kale, najlepiej omów je ze swoim lekarzem, aby upewnić się, że wykonujesz odpowiednie badania we właściwym czasie.

Coraz częściej na rynku stosowane są szybkie testy do samokontroli umożliwiające łatwą diagnostykę w kierunku badań przesiewowych chorób układu pokarmowego. Testy na krew utajoną w kale opierają się na reakcji antygen – przeciwciało i charakteryzują się 99,1% dokładnością. Wykrywają krew niewidoczną gołym okiem, a zarazem stanowią bezpieczny element stosowany w profilaktyce. Obecnie możesz skorzystać także z kasetkowego badania kału w domu. Taki test zakupisz między innymi w naszym sklepie online.

Krew utajona w kale – przyczyny

Wiele osób zastanawia się nad tym, co to jest krew utajona w kale, co oznacza i jakie są potencjalne jej zagrożenia. Jak już wspomnieliśmy, krew utajona w kale może wskazywać na różne problemy zdrowotne przewodu pokarmowego, w tym raka jelita grubego. Przyczynami występowania krwi w stolcu mogą być:

• hemoroidy wewnętrzne i zewnętrzne,
• szczeliny odbytu,
• polipy okrężnicy, a także łagodne guzy,
• wrzody,
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
• choroba Crohna,
• celiakia,
• uchyłek Meckela,
• angiodysplazja,
• uszkodzenie błony śluzowej żołądka spowodowane przyjmowanymi lekami,
• krwawienie z dziąseł lub z nosa,
• choroba refluksowa przełyku.

Jak widać krew utajona w kale przyczyny może mieć zróżnicowane. Nie należy zapominać, że większość z tych schorzeń w przypadku braku natychmiastowego leczenia, może przekształcić się w nowotwór. Ważne jest, aby badanie to było wykonywane regularnie, szczególnie u osób, które mają podwyższone ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, ponieważ jest to skuteczny sposób na wykrycie wszelkich wczesnych oznak choroby. Zaleca się także, aby osoby po 50 roku życia profilaktycznie wykonywały badanie krwi utajonej w kale przynajmniej raz do roku.

Test na krew utajoną – jak się przygotować do badania?

Ważne jest, aby odpowiednio przygotować się do badania na krew utajoną. Przed wykonaniem testu zaleca się stosowanie specjalnej diety przez kilka dni poprzedzających badanie. Należy unikać czerwonego mięsa i innych pokarmów zawierających duże ilości żelaza lub witaminy C. Dwie doby przed badaniem nie należy także spożywać alkoholu, który może wywołać podrażnienie układu pokarmowego. Należy również poinformować lekarza o wszelkich lekach lub suplementach, które przyjmujesz, ponieważ niektóre mogą zakłócać dokładność wyników testu. W dniu testu należy powstrzymać się od spożywania jakichkolwiek pokarmów co najmniej 4 godziny przed pobraniem próbki. Najczęściej lekarz zleca pobranie 3 próbek z trzech kolejnych dni. Gdzie oddaje się pobrany kał? Krew utajona w stolcu może być jedynie stwierdzona przez pracowników specjalistycznego laboratorium, które ma odpowiednie umiejętności i wyposażenie, aby ją prawidłowo zbadać. O czym jeszcze warto pamiętać? Do czasu przekazania próbek pojemniki z kałem muszą być szczelnie zamknięte i przechowywane w lodówce. Warto pamiętać, że próbkę trzeba pobrać do czystego pojemnika.

Badanie kału na krew utajoną – interpretacja wyniku

Wiesz już, że krew utajona nie jest widoczna gołym okiem i może wskazywać na krwawienie wewnętrzne. Zastanawiasz się, jaki powinien być właściwy wynik badania? Krew utajona w kale wynik ujemny świadczy o braku dowodów na obecność krwi w stolcu. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że nie wyklucza to jednak raka jelita grubego ani polipów, ponieważ nie wszystkie z tych zmian powodują krwawienie. Dlatego w przypadku otrzymania wyniku krew utajona w kale ujemny zaleca się powtórzenie testu, aby mieć pewność co jego prawdziwości.

Z kolei krew utajona w kale wynik dodatni informuje o obecności krwi w stolcu – prawdopodobnie występuje krwawienie w obrębie przewodu pokarmowego (krwawiący wrzód, zachyłki jelita, polipy, choroby zapalne jelit, hemoroidy, nowotwór) lub połknięcie krwi (krwawienie z nosa, dziąseł). Należy wówczas niezwłocznie zgłosić się do lekarza w celu określenia dalszego leczenia. Badania, które może zalecić lekarz, jeśli otrzymałeś wynik testu krew utajona w kale dodatni to:

• sigmoidoskopia, czyli badanie dolnego odcinka jelita grubego, podczas którego do jego jamy wprowadza się endoskop wyposażony w światłowód i kamerę, aby zobaczyć ewentualne nieprawidłowości,
• kolonoskopia – opiera się na tej samej zasadzie co sigmoidoskopia, ale obejmuje swoim zasięgiem całe jelito grube.

Krew utajona wynik dodatni może być także wskazaniem do wykonania badania z podwójnym kontrastem. To nic innego jak seria zdjęć RTG jamy brzusznej, które są wykonywane podczas przechodzenia środka kontrastującego przez jelita.

Krew utajona w kale a rak okrężnicy

Rak okrężnicy występuje we wszystkich populacjach, niezależnie od rasy, pochodzenia etnicznego, płci czy statusu społeczno-ekonomicznego. Kiedy stosowane są regularne badania przesiewowe, zmniejszona jest zachorowalność i śmiertelność. Optymalne badania powinny wykorzystywać metodę stosunkowo czułą, specyficzną, niedrogą, a przede wszystkim bezpieczną. Należy jednak uważać, wykonując test krwi utajonej w kale, ponieważ niektóre substancje dietetyczne, peroksydazy roślinne czy czerwone mięso mogą fałszować wynik.

Krew utajona w kale a rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest poważnym problemem zdrowotnym, który bardzo często prowadzi do śmierci. Współczynnik zachorowalności wynosi od 5% do 6% i wzrasta po 50 roku życia. Utajona krew w kale może być objawem wczesnego stadium raka. Jeśli nowotwór zostanie wykryty na wczesnym etapie, zanim zaatakuje okoliczne tkanki i pojawią się przerzuty, istnieje duża szansa zastosowania skutecznego leczenia.

Rak jelita grubego rozwija się ze zmian prekursorowych takich jak gruczolaki jelita grubego. Powstające zjawisko nazywane jest sekwencją gruczolak – rak. Po początkowej mutacji prawidłowa śluzówka okrężnicy i odbytnicy przekształcana jest w gruczolaka. Następnie zamieniają się one w zaawansowane gruczolaki. Po zaistnieniu kolejnych mutacji zaawansowany wówczas gruczolak przekształca się w raka jelita grubego, kiedy nie jest szybko wykryty, rozwija się w kolejne stadium – od stadium I do IV. Programy wykorzystujące kolonoskopię pozwalają nie tylko na wykrycie wczesnych zmian nowotworowych, ale także zmian prekursorowych, w tym gruczolaków.

Wykorzystanie kolonoskopii jako narzędzia diagnostycznego w przypadku raka jelita grubego wzrasta zarówno w Polsce, jak i na świecie. Kolonoskopia jednak wiąże się z występowaniem zdarzeń niepożądanych, takich jak krwawienie czy perforacja jelita, które prowadzą do nieplanowanych hospitalizacji, ale czasami bywają także przyczyną śmierci pacjenta. Wciąż brak jest dowodów na pełne bezpieczeństwo kolonoskopii jako narzędzia screeningowego. Dlatego też bardzo istotny element stanowią profilaktyczne testy diagnostyczne. Zwiększona masa ciała jest jednym z czynników dla rozwoju raka jelita grubego i powiązanych z nim zmian prekursorowych. Niektóre badania pokazują, że otyłość może również zwiększać tempo powstawania gruczolaków z prawidłowego nabłonka jelit. Dlatego też otyłość wpływa zarówno na dynamikę powstawania raka, jak i na dynamikę jego progresji, jednak w różny sposób.

Krew utajona w kale - podsumowanie

Wiesz już, co oznacza krew utajona w kale. Jeśli chcesz wykonać badanie w zaciszu własnego domu, koniecznie sprawdź ofertę naszego sklepu. Oferujemy kasetkowy test FOB, który charakteryzuje się wysoką dokładnością, wynoszącą aż 99,1%. Nie zapominaj jednak, że wynik tego typu badań jest bowiem wyłącznie wskazówką i może dokonać ostatecznej diagnozy tylko lekarz. Pozytywny wynik jest zawsze wskazaniem do powtórzenia badania w warunkach laboratoryjnych. Z kolei krew utajona wynik ujemny nie oznacza, że w układzie pokarmowym nie doszło do krwawienia, ale że pobrana próbka nie zawiera krwi.

 

Bibliografia:

1. Spychalski, J. Kobiela; Epidemiology and diagnostics of colorectal cancer and its precursos lesions based on data from Polish Coloscopy Screening Program.; Medical University of Gdańsk, Faculty od Medicine, 2020
2. Sokoro, PhD, FCACB, FAACC, H. Shgh, MD, MDH, ERCPC; Fecal Occult Blood Test for Evaluation of Symptoms or for Diagnostic Testing; The America College of Gastroenterology, 2020
3. Strul, N. Arber; Fecal occult blood test for colorectal cancer screening; Gastro-intestinal Oncology Unit, Department of Gastroenerology, Tel_aviv Sourrasky Medical Center and Sackler School of Medicine, 2001