Grypa typu B bywa traktowana jako łagodniejsza siostra grypy A – i często niesłusznie. Choć nie wywołuje epidemii, potrafi mocno dać się we znaki.1 W Polsce pojawia się zwykle pod koniec sezonu grypowego, między lutym a kwietniem, i zaskakuje tych, którzy myślą, że najgorsze już za nimi. Tymczasem grypa B potrafi być równie uciążliwa co grypa A – a u dzieci bywa nawet groźniejsza.
Objawy grypy typu B – po czym ją rozpoznać?
Grypa typu B zaczyna się nagle – i to ją odróżnia od przeziębienia, które narasta stopniowo. Typowy początek grypy B to nagła wysoka gorączka (często powyżej 38–39°C), silne bóle mięśni, dreszcze i ogólne rozbicie.3 Do tego dochodzi suchy, męczący kaszel, ból gardła i głowy. U dzieci częściej niż u dorosłych pojawiają się też nudności, wymioty i biegunka.4
Objawy grypy B i grypy A są w praktyce bardzo podobne – na podstawie samych objawów nie da się ich odróżnić. Podobnie wygląda to w porównaniu z COVID-19. Dlatego w sezonie, gdy krąży kilka wirusów jednocześnie, jedynym pewnym sposobem jest test diagnostyczny – najlepiej molekularny (RT-PCR) lub szybki test antygenowy. Dostępne są też testy combo, które jednocześnie wykrywają grypę A, B i SARS-CoV-2.
Jak przebiega zakażenie grypą typu B?
Choroba rozwija się gwałtownie. Okres inkubacji (od zarażenia do pojawienia się objawów) wynosi zwykle 1-4 dni. Większość ostrych objawów ustaje po 3-7 dniach, choć kaszel i ogólne osłabienie mogą trwać nawet dwa tygodnie lub dłużej – szczególnie u osób starszych i przewlekle chorych.3
Zaraźliwość zaczyna się 1-2 dni przed wystąpieniem objawów i utrzymuje się przez 5-7 dni od początku choroby. Małe dzieci i osoby z osłabioną odpornością mogą być zaraźliwe dłużej, nawet przez kilka tygodni.
Ile dni trwa grypa typu B?
Ostra faza choroby trwa zwykle 5–7 dni. Po tym czasie większość osób czuje wyraźną poprawę, choć pełny powrót do formy może zająć dwa tygodnie, a u osób starszych nawet dłużej. Rekonwalescencja po grypie to nie jest moment, żeby się spieszyć z powrotem do pracy czy szkoły – za wczesne obciążenie organizmu zwiększa ryzyko nawrotu objawów i powikłań.
Który dzień grypy typu B jest najgorszy?
Drugi i trzeci dzień od początku gorączki to z reguły ten najcięższy moment. Wtedy zwykle bóle mięśniowe są najsilniejsze, temperatura najdotkliwsza, a z łóżka nie chce się wstawać nawet na chwilę. Od czwartego dnia zwykle zaczyna się powolna poprawa – gorączka spada, a ogólne samopoczucie stopniowo się poprawia. Warto jednak pamiętać, że kaszel i zmęczenie mogą towarzyszyć jeszcze długo po ustąpieniu gorączki.
Powikłania po grypie typu B – na co uważać po chorobie
Grypa B może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u dzieci poniżej 5. roku życia, osób po 65. roku życia, kobiet w ciąży i osób z chorobami przewlekłymi (astma, cukrzyca, choroby serca).4,6 Co ważne, powikłania mogą pojawić się nawet po tym, jak ostre objawy miną – warto obserwować swój stan przez co najmniej dwa tygodnie po infekcji.
Do najczęstszych powikłań należą zapalenie płuc (zarówno wirusowe, jak i wtórne bakteryjne – najczęściej wywołane przez pneumokoki lub gronkowca), zaostrzenie chorób przewlekłych (astma, POChP, cukrzyca, niewydolność serca), a w rzadszych przypadkach zapalenie mięśnia sercowego czy powikłania neurologiczne.
|
Powikłanie |
Objawy alarmowe |
Grupy ryzyka |
|
Zapalenie płuc |
Uporczywy kaszel, duszność, wysoka gorączka |
Dzieci, seniorzy |
|
Zapalenie mięśnia sercowego |
Ból w klatce piersiowej, kołatanie serca |
Osoby starsze, przewlekle chore |
|
Zaostrzenie chorób przewlekłych |
Pogorszenie objawów astmy, cukrzycy, POChP |
Chorzy przewlekle |
Grypa typu A a grypa typu B – najważniejsze różnice
Grypa A i grypa B dają praktycznie takie same objawy i na oko nie da się ich odróżnić. Różnice leżą głębiej. Grypa A zakaża ludzi i zwierzęta, mutuje szybko i może wywoływać pandemie. Grypa B krąży niemal wyłącznie wśród ludzi, zmienia się wolniej i odpowiada za lokalne epidemie sezonowe - w szczepionkach sezonowych uwzględnia się dwa podtypy wirusa B (Victoria i Yamagata).1,7
Badania porównawcze wśród hospitalizowanych dzieci nie wykazały istotnych różnic w nasileniu objawów między grypą A i B.5,8 W ostatnich latach CDC odnotowało, że wśród dzieci grypa B odpowiada za nieproporcjonalnie dużą liczbę ciężkich przypadków i zgonów w porównaniu do ogółu populacji. Dlatego nie należy jej lekceważyć.
Istnieje też grypa typu C, ale ta przebiega łagodnie, zwykle bezobjawowo lub skąpoobjawowo i z medycznego punktu widzenia ma niewielkie znaczenie.
|
Cecha |
Grypa typu A |
Grypa typu B |
|
Gospodarze |
Ludzie, ptaki, świnie |
Prawie wyłącznie ludzie |
|
Mutacje |
Szybkie (drift + shift) |
Wolniejsze (tylko drift) |
|
Zasięg |
Pandemie i epidemie |
Epidemie sezonowe |
|
Szczyt sezonu |
Jesień i początek zimy |
Koniec zimy, wiosna |
Leczenie grypy typu B
W większości przypadków grypa B przechodzi sama – leczenie polega na łagodzeniu objawów i czekaniu, aż organizm poradzi sobie z wirusem. Ale u osób z grup ryzyka oraz przy ciężkim przebiegu lekarz może wdrożyć leki przeciwwirusowe. Oseltamiwir (Tamiflu), podany w ciągu 48 godzin od początku objawów, skraca czas choroby o ok. 1-1,5 dnia, a jego stosowanie jest szczególnie zalecane u osób z grup ryzyka oraz przy ciężkim przebiegu.9
Jak leczy się grypę typu B (leki przeciwwirusowe i leczenie objawowe)?
Leczenie objawowe to podstawa: paracetamol lub ibuprofen na gorączkę i bóle, odpowiednie nawodnienie i odpoczynek. U dzieci nie należy stosować aspiryny – przy grypie wiąże się ona z ryzykiem zespołu Reye’a, groźnego powikłania neurologiczno-wątrobowego. Leki przeciwwirusowe (oseltamiwir, zanamiwir) działają zarówno na grypę A, jak i B, ale mają sens przede wszystkim wtedy, gdy zostaną podane w ciągu pierwszych 48 godzin. Po tym czasie ich skuteczność spada.
Domowe sposoby na grypę typu B
Przy łagodnym przebiegu można sobie pomóc w domu. Ciepłe napoje – herbata z miodem, napar z lipy – nawadniają i łagodzą ból gardła. Inhalacje z soli fizjologicznej mogą przynieść ulgę przy zatkanym nosie i kaszlu; olejki eteryczne stosuje się głównie dla komfortu, bez udowodnionego działania przeciwwirusowego. Dieta powinna być lekkostrawna, z naciskiem na płyny. Nie trzeba się zmuszać do jedzenia, ale picie jest obowiązkowe.
Jedno zastrzeżenie: domowe metody łagodzą objawy, ale nie liczą się jako leczenie. Jeśli stan się pogarsza, nie ma co czekać z wizytą u lekarza.
Czy przy grypie typu B trzeba leżeć?
Tak, przynajmniej przez pierwsze 3-4 dni, kiedy gorączka jest najwyższa. Odpoczynek jest konieczny – organizm potrzebuje energii na walkę z wirusem, a wysiłek fizyczny w ostrej fazie choroby zwiększa ryzyko powikłań, w tym ze strony serca. Do codziennych aktywności warto wracać stopniowo, mając na uwadzę, że mimo braku gorączki nadal możemy zarażać innych.
Kiedy iść do lekarza przy grypie typu B – sygnały alarmowe
Większość osób przejdzie grypę B w domu. Ale są sytuacje, w których trzeba się zgłosić do lekarza bądź na SOR. Sygnały alarmowe to:
- duszność lub trudności z oddychaniem,
- ból lub ucisk w klatce piersiowej,
- gorączka powyżej 39°C utrzymująca się mimo leków dłużej niż 3 doby,
- zaburzenia świadomości, splątanie,
- brak poprawy lub powrót gorączki po początkowej poprawie,
- u dzieci: odmowa picia płynów, sinica, bardzo szybki oddech.
U osób z grup ryzyka kontakt z lekarzem powinien nastąpić szybciej – nawet przy stosunkowo łagodnych objawach warto skonsultować się z lekarzem, np. telefonicznie.
Najlepszą ochroną przed grypą B (i grypą A) pozostaje coroczne szczepienie. Aktualne szczepionki chronią przed oboma typami wirusa. Instytucje takie jak amerykańskie CDC czy polski GIS zalecają szczepienie od 6. miesiąca życia, szczególnie grupom ryzyka. Szczepionka nie daje 100% ochrony, ale nawet jeśli nie zapobiegnie zakażeniu, zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu i powikłań.
Źródła
1. Ashraf U. i in., A comprehensive review of influenza B virus, its biological and clinical aspects, Frontiers in Microbiology 2024; 15:1467029.
2. CDC, Influenza Activity in the United States during the 2024–25 Season and Composition of the 2025–26 Influenza Vaccine, cdc.gov/flu/whats-new/2025-2026-influenza-activity.html, 2025.
3. CDC, Clinical Signs and Symptoms of Influenza, cdc.gov/flu/hcp/clinical-signs, 2026.
4. CDC, About Influenza, cdc.gov/flu/about/index.html, 2026.
5. Choi S.H. i in., Clinical similarities between influenza A and B in children: a single-center study, 2017/18 season, Korea, BMC Infectious Diseases 2019; 19:1049.
6. CDC, Clinical Guidance for Outpatients With Acute Respiratory Illness at Higher Risk of Severe COVID-19 and/or Influenza, https://www.cdc.gov/flu/hcp/clinical-guidance/testing-guidance-for-outpatient.html, 2024.
7. Zaraket H. i in., Burden of influenza B virus infection and considerations for clinical management, Antiviral Research 2021; 185:104970.
8. Heikkinen T. i in., Comparative Severity of Influenza A and B Infections in Children, Pediatric Infectious Disease Journal 2020; 39(6):489–493.
9. Matheson N.J. i in., Neuraminidase inhibitors for preventing and treating influenza in children, Cochrane Database Syst Rev 2007.
Komentarze do wpisu (0)
